Tokenizacja aktywów staje się jednym z kluczowych kierunków rozwoju światowego rynku finansowego. Larry Fink, dyrektor generalny BlackRock, postrzega blockchain jako technologię zdolną zmienić zasady posiadania papierów wartościowych, zarządzania funduszami inwestycyjnymi oraz przeprowadzania rozliczeń finansowych. Pod jego kierownictwem największa na świecie firma zarządzająca aktywami zaczęła emitować tokenizowane produkty inwestycyjne, łącząc tradycyjne instrumenty finansowe z infrastrukturą blockchain.
Jednocześnie BlackRock nie przeniósł wszystkich portfeli inwestycyjnych na blockchain. Firma stopniowo wdraża tę technologię w wybranych funduszach i produktach inwestycyjnych. Jej strategia polega na stworzeniu infrastruktury, w której akcje, obligacje i inne aktywa będą mogły być przedmiotem szybszego obrotu, przy niższych kosztach operacyjnych i bardziej elastycznych mechanizmach rozliczeniowych.
Dlaczego Larry Fink postawił na tokenizację aktywów
Larry Fink wielokrotnie wskazywał tokenizację jako jeden z perspektywicznych kierunków modernizacji systemu finansowego. W liście do akcjonariuszy BlackRock za 2025 rok podkreślił, że praktycznie każdy składnik aktywów finansowych może potencjalnie uzyskać cyfrową reprezentację w blockchainie.
Obecnie większość papierów wartościowych istnieje już w formie elektronicznej. Jednak operacje na nich nadal wymagają udziału brokerów, depozytariuszy, instytucji rozliczeniowych i banków. Każda z tych instytucji prowadzi własną ewidencję, a przeniesieniu praw własności towarzyszą procedury weryfikacji i uzgadniania danych.
W rezultacie między zawarciem transakcji a jej ostatecznym rozliczeniem występuje odstęp czasowy. Na przykład na amerykańskim rynku akcji obowiązuje standard T+1, zgodnie z którym większość transakcji na papierach wartościowych jest rozliczana następnego dnia roboczego.
Tokenizacja potencjalnie pozwala zmienić ten model. Aktywo inwestycyjne lub prawo do niego jest reprezentowane przez cyfrowy token, którego dane są zapisywane w rozproszonym rejestrze. Przekazywanie takiego tokena między uprawnionymi uczestnikami może odbywać się przez całą dobę, niezależnie od standardowych godzin funkcjonowania giełd.
Dla BlackRock technologia ta jest interesująca z kilku powodów:
-
skrócenie czasu rozliczania operacji inwestycyjnych;
-
automatyzacja ewidencji i przenoszenia praw do aktywów;
-
ograniczenie kosztów związanych z wybranymi procesami pośrednictwa;
-
zwiększenie efektywności zarządzania płynnością;
-
tworzenie nowych kanałów dostępu do produktów inwestycyjnych.
Jednak sam blockchain nie gwarantuje natychmiastowych rozliczeń. Wymaga to kompatybilnych mechanizmów płatniczych, prawnie uznanego systemu ewidencji praw oraz odpowiedniej infrastruktury przechowywania aktywów.
Jak BlackRock uruchomił pierwszy tokenizowany fundusz inwestycyjny
Praktyczna realizacja strategii rozpoczęła się w marcu 2024 roku, kiedy BlackRock zaprezentował BlackRock USD Institutional Digital Liquidity Fund pod symbolem BUIDL. Jest to pierwszy tokenizowany fundusz firmy uruchomiony na publicznym blockchainie Ethereum.
Partnerem technologicznym projektu została firma Securitize, dostarczająca infrastrukturę do emisji i obsługi cyfrowych papierów wartościowych.
BUIDL zasadniczo różni się od funduszy kryptowalutowych inwestujących w Bitcoin lub Ethereum. Jego aktywa obejmują tradycyjne instrumenty finansowe: środki pieniężne, krótkoterminowe amerykańskie papiery skarbowe oraz transakcje odkupu.
Główna innowacja dotyczy sposobu ewidencjonowania udziałów inwestycyjnych. Prawa inwestorów są reprezentowane przez tokeny, które można przekazywać między wcześniej zatwierdzonymi portfelami cyfrowymi.
Fundusz dąży do utrzymywania wartości jednego tokena na poziomie jednego dolara amerykańskiego, a uzyskany dochód z inwestycji jest dystrybuowany w postaci dodatkowych tokenów.
W przeciwieństwie do tradycyjnej infrastruktury, w której przenoszenie udziałów inwestycyjnych zależy od ustalonych procedur, tokeny BUIDL mogą być przekazywane między uprawnionymi uczestnikami przez całą dobę.
W marcu 2025 roku wartość aktywów zarządzanych przez BUIDL przekroczyła miliard dolarów. Wynik ten stał się ważnym potwierdzeniem zainteresowania inwestorów instytucjonalnych tokenizowanymi instrumentami finansowymi.
Jednocześnie fundusz pozostaje regulowanym produktem inwestycyjnym. Wykorzystanie blockchaina nie znosi wymogów dotyczących kwalifikacji inwestorów, weryfikacji klientów ani przestrzegania przepisów o papierach wartościowych.
Dlaczego BlackRock tokenizuje amerykańskie obligacje skarbowe
Wybór krótkoterminowych zobowiązań skarbowych jako podstawy pierwszego tokenizowanego funduszu był decyzją strategiczną.
Amerykańskie obligacje skarbowe są szeroko wykorzystywane przez instytucje finansowe do zarządzania płynnością. Charakteryzują się rozwiniętym rynkiem, stosunkowo przewidywalnymi właściwościami oraz dużym zainteresowaniem ze strony inwestorów instytucjonalnych.
Dla BlackRock tokenizacja takich instrumentów pozwala sprawdzić efektywność blockchaina bez konieczności wiązania wyników projektu z wysoką zmiennością kryptowalut.
Szczególne zainteresowanie budzi możliwość wykorzystywania tokenizowanych udziałów w funduszu jako zabezpieczenia operacji finansowych.
W tradycyjnym systemie przekazanie zabezpieczenia między instytucjami może wymagać udziału kilku pośredników oraz przeprowadzenia dodatkowych procedur rozliczeniowych. Tokenizowany instrument potencjalnie pozwala szybciej zorganizować przeniesienie praw, jeśli odpowiednia infrastruktura obsługuje takie operacje.
Na przykład uczestnik instytucjonalny może posiadać udziały w funduszu rynku pieniężnego, uzyskiwać dochód z inwestycji i jednocześnie wykorzystywać te udziały jako zabezpieczenie określonych zobowiązań.
Zwiększa to funkcjonalność aktywa: staje się ono nie tylko instrumentem lokowania kapitału, lecz także potencjalnym elementem infrastruktury rozliczeniowej.
Jednak wykorzystanie tokenów jako zabezpieczenia zależy od zasad konkretnej platformy, warunków przechowywania, oceny ryzyka oraz prawnego uznania odpowiednich praw.
Jak tokenizacja zmienia zarządzanie portfelami inwestycyjnymi
Dla firm zarządzających aktywami blockchain jest interesujący przede wszystkim ze względu na możliwość optymalizacji operacji na aktywach.
Tradycyjny system zarządzania portfelami zakłada stałą współpracę między różnymi instytucjami ewidencyjnymi i rozliczeniowymi. Podczas zakupu, sprzedaży lub przenoszenia papierów wartościowych dane są aktualizowane w kilku niezależnych systemach.
Tokenizacja pozwala stworzyć spójną infrastrukturę cyfrową, w której informacje o przenoszeniu aktywów są rejestrowane w blockchainie.
Jedną z potencjalnych korzyści jest ograniczenie opóźnień operacyjnych. Jeśli rozliczenia odbywają się szybciej, uczestnicy rynku muszą przez krótszy czas utrzymywać kapitał przeznaczony na realizację zobowiązań wynikających z transakcji.
Kolejnym kierunkiem jest automatyzacja. Inteligentne kontrakty umożliwiają wykonywanie wcześniej określonych operacji po spełnieniu ustalonych warunków. W zależności od struktury produktu inwestycyjnego mogą to być dystrybucja dochodu, weryfikacja dozwolonych adresów lub wykonywanie określonych czynności rozliczeniowych.
Dodatkowe znaczenie ma przejrzystość ewidencji. Blockchain pozwala śledzić kolejność operacji, chociaż dostępność informacji zależy od wykorzystywanej sieci i architektury produktu.
Dla BlackRock możliwości te są szczególnie istotne ze względu na skalę działalności. Nawet stosunkowo niewielkie obniżenie kosztów obsługi operacji inwestycyjnych może potencjalnie przynieść znaczące korzyści ekonomiczne.
Jednocześnie tokenizacja nie oznacza całkowitego wyeliminowania pośredników. Firmy zarządzające aktywami, depozytariusze, audytorzy i podmioty prowadzące rejestry nadal wykonują niezbędne funkcje, ale część współpracy między nimi może zostać przeniesiona na nową podstawę technologiczną.
Dlaczego BlackRock rozszerza tokenizację na inne fundusze
Po uruchomieniu BUIDL firma kontynuowała rozwój cyfrowych instrumentów inwestycyjnych.
W sierpniu 2026 roku BlackRock ogłosił uruchomienie tokenizowanych klas jednostek uczestnictwa wybranych europejskich funduszy rynku pieniężnego BlackRock Institutional Cash Series.
Do realizacji projektu wykorzystywana jest infrastruktura Kinexys by J.P. Morgan. Tokeny są emitowane w sieci Ethereum i reprezentują prawa do odpowiednich udziałów w funduszach inwestycyjnych.
Specyfika tego modelu polega na tym, że BlackRock tokenizuje jednostki uczestnictwa już istniejących, regulowanych produktów, zamiast tworzyć całkowicie niezależne instrumenty kryptowalutowe.
Pokazuje to fundamentalne podejście firmy: blockchain powinien integrować się z tradycyjnym systemem finansowym, zachowując strukturę prawną produktów inwestycyjnych.
Tokenizowane jednostki uczestnictwa mogą być wykorzystywane do bardziej elastycznego przenoszenia aktywów między uprawnionymi uczestnikami oraz potencjalnie znajdować zastosowanie w cyfrowych mechanizmach zarządzania zabezpieczeniami.
Taki model jest szczególnie interesujący dla banków, firm inwestycyjnych i działów skarbowych przedsiębiorstw, które potrzebują instrumentów krótkoterminowego lokowania środków oraz sprawnego zarządzania płynnością.
Jak tokenizacja może zmienić dostęp inwestorów do rynków finansowych
Larry Fink postrzega tokenizację nie tylko jako sposób optymalizacji wewnętrznych procesów instytucji finansowych, lecz także jako możliwość poszerzenia grona inwestorów.
Obecnie użytkownicy portfeli kryptowalutowych i tradycyjnych platform brokerskich często funkcjonują w różnych systemach finansowych. Zakup akcji lub jednostek funduszy inwestycyjnych wymaga korzystania ze specjalistycznej infrastruktury, która nie zawsze jest kompatybilna z aktywami cyfrowymi.
Tokenizacja potencjalnie pozwala połączyć te obszary.
Jeśli regulowane produkty inwestycyjne staną się dostępne za pośrednictwem kompatybilnych platform cyfrowych, użytkownicy będą mogli korzystać z tradycyjnych aktywów w znanym im środowisku blockchain.
Dla BlackRock oznacza to możliwość dystrybucji produktów inwestycyjnych za pośrednictwem nowych kanałów.
Kolejnym perspektywicznym kierunkiem jest własność ułamkowa. Tokenizacja technicznie umożliwia dzielenie praw inwestycyjnych na niewielkie części, co potencjalnie obniża bariery technologiczne związane z uczestnictwem w wybranych produktach inwestycyjnych.
Jednak dostępność zależy nie tylko od technologii. Minimalne kwoty inwestycji, wymogi dotyczące kwalifikacji klientów oraz ograniczenia prawne nadal obowiązują.
Dlatego rozszerzenie dostępu do tokenizowanych aktywów będzie zależeć od rozwoju regulacji i pojawienia się platform finansowych zdolnych obsługiwać różne kategorie inwestorów.
Jakie ryzyka pozostają przy wykorzystaniu blockchaina
Pomimo zalet technologicznych tokenizacja nie eliminuje ryzyka inwestycyjnego ani operacyjnego.
Przede wszystkim należy rozróżniać posiadanie tokena od prawnego posiadania aktywa bazowego. W zależności od struktury produktu cyfrowy token może potwierdzać udział w funduszu inwestycyjnym, prawo do roszczenia lub inne prawo majątkowe.
Dlatego kluczowe znaczenie mają dokumenty emitenta, zasady obrotu tokenami oraz mechanizmy ochrony inwestorów.
Osobnym problemem jest bezpieczeństwo technologiczne. Błędy w inteligentnych kontraktach, przejęcie kluczy kryptograficznych oraz awarie infrastruktury cyfrowej mogą prowadzić do strat finansowych lub czasowej niedostępności aktywów.
Utrzymuje się również ryzyko niewystarczającej płynności. Nawet jeśli token można przenosić przez całą dobę, nie gwarantuje to, że inwestor będzie w stanie sprzedać token w odpowiednim momencie po uczciwej cenie rynkowej.
Ponadto różne sieci blockchain wykorzystują własne standardy techniczne. Aby tokenizowane instrumenty finansowe mogły być przedmiotem masowego obrotu, konieczne będzie zapewnienie kompatybilności platform i niezawodności operacji międzysystemowych.
Właśnie dlatego BlackRock rozwija tokenizację w ramach regulowanej infrastruktury finansowej, przewidującej identyfikację uczestników, kontrolę operacji oraz przestrzeganie wymogów prawnych.
Co strategia Larry'ego Finka oznacza dla przyszłości systemu finansowego
Zainteresowanie BlackRock tokenizacją ma znaczenie wykraczające daleko poza jeden fundusz inwestycyjny.
Firma zarządza aktywami inwestorów instytucjonalnych i indywidualnych, współpracuje z największymi bankami, depozytariuszami oraz platformami finansowymi. Dlatego wdrażanie blockchaina w jej produktach przyczynia się do rozwoju infrastruktury, która potencjalnie może być wykorzystywana przez innych uczestników rynku.
W przyszłości tokenizacja może zmienić mechanizmy emisji obligacji, obrotu jednostkami funduszy inwestycyjnych, przekazywania zabezpieczeń oraz rozliczania transakcji.
Jednak masowe przejście na tę technologię nie nastąpi jednocześnie. Instytucje finansowe muszą uzgodnić standardy ewidencji, zapewnić ochronę prawną posiadaczom tokenów oraz stworzyć kompatybilne systemy płatnicze.
Strategia Larry'ego Finka nie polega na zastąpieniu tradycyjnych finansów kryptowalutami, lecz na modernizacji istniejącej infrastruktury inwestycyjnej.
BlackRock już zademonstrował praktyczne zastosowanie tego modelu poprzez BUIDL oraz tokenizowane klasy jednostek uczestnictwa innych funduszy. Dalszy rozwój będzie zależał od tego, w jakim stopniu blockchain zdoła zapewnić rzeczywiste korzyści ekonomiczne: szybsze rozliczenia, efektywne wykorzystanie kapitału i obniżenie kosztów operacyjnych.
To właśnie te czynniki, a nie sam fakt zastosowania nowej technologii, zdecydują o tym, czy tokenizacja stanie się standardem światowego rynku inwestycyjnego.
